Zapraszamy na spotkanie "Napiszcie mi coś o Was, o Mszanie, i o Polsce..." Listy Kuby Weissbergera do Aleksandra Kalczyńskiego

25.09.2026 o godz. 17:00 zapraszamy na kolejne spotkanie edukacyjne, w cyklu Opowieść o sztetlu Mszana Dolna. 

Przedstawimy Państwu fragment historii naszego miasta poprzez dzieje dwóch niegdysiejszych mieszkańców, których losy odmieniła na zawsze okrutna wojna, lecz splotły się po latach, w serdecznej więzi, utrzymywanej do końca życia.

Olek i Kuba, Aleksander Kalczyński i Jakub Weissberger, urodzeni i wychowani na naszej ziemi, w rodzinach różnych wyznań, uczęszczali do tego samego gimnazjum. Wędrowali tymi samymi górskimi szlakami, kąpali się w Rabie i Mszance, szusowali na okolicznych stokach, mieli tych samych przyjaciół. Rozwijali nasz region gospodarczo i kulturalnie.  Ich beztroską młodość, marzenia i plany przerwała okrutna wojna. Odcisnęła na nich swoje pietno. Kuba, ocalony wprawdzie na wschodzie, stracił w Zagładzie rodzinę. Wrócił jedynie po to, by ich opłakać, ufundować i zaprojektować pomnik na masowej mogile, w której spoczęli. Zamieszkał w Hajfie.

Aleksander, po konspiracyjnej wpadce, brutalnych przesłuchaniach przez gestapo i odmowie współpracy, trafił do Auschwitz i Sachsenhausen. Po powrocie do rodzinnego miasta i zmianie władzy, nie mógł już prowadzić dobrze przed wojną prosperującej restauracji. Okupacyjny bohater, który przyjął pseudonim po legendarnym żydowskim lokatorze,  odznaczony m.in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem AK, założył skromy zakład pantoflarsko-obuwniczy, który prowadził do końca życia. Współpracował z Państwowym Muzeum w Oświęcimiu, regionalistycznym pismem "Podhalanka", należał do Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Jest autorem "Przyczynku do historii mszańskich Żydów", wspomnień o przedwojennej Mszanie Dolnej, ks.Stabrawie, Władysławie Orkanie.

Spotkali się ponownie w Mszanie Dolnej po 60 latach! To wówczas powstała fotografia z plakatu. Ale wcześniej, przez wiele lat, wymieniali listy. To wokół nich odbędzie się spotkanie w naszym projekcie edukacyjno-archiwistycznym. Ale też wokół unikalnych fotografii i niezwykłych opowieści, pozyskanych od rodzin naszych bohaterów.

W atmosferę lat przedwojennych wprowadzi nas kilka szlagierów wykonanych przez dr Jakuba Antosza-Rekuckiego. Będzie ciekawie i pięknie! Zapraszamy serdecznie!

Kilka lat temu, z naszej inicjatywy, Aleksander Kalczyński został uhonorowany w rodzinnym mieście, rondem swojego imienia. Może kiedyś uda się także upamiętnić zasłużoną dla Mszany Dolnej rodzinę Weissbergerów?