M jak: menora, mizrach i mezuza. Spotkanie w ramach projektu "Autostopem przez świat judaizmu"

Menora, mezuza i mizrach były kolejnymi przystankami w naszym „Autostopie przez świat judaizmu”, podczas spotkania 5.05.2025 r. w Miejskiej Bibliotece w Mszanie Dolnej.

Te 3 ważne przedmioty kultu, religii i kultury żydowskiej, zostały omówione od wyjaśnienia znaczenia pojęcia, przez genezę jego powstania, dzieje, rodzaje, konteksty biblijne, po miejsce w historii i współczesności.

Wydarzenie rozpoczęliśmy od fragmentu wspomnień Stanisława Łabuza o jego przedwojennych sąsiadach, rodzinie Schmidtów z pogranicza Mszany Dolnej i Kasinki Małej. Mały Staś, przyjaźniący się z synami Szmidtów, Salkiem i Chamkiem, bywający często w ich domu, opisywał nieznane sobie nawet z nazwy, ale doskonale i ciekawie utrwalone zwyczaje związane z żydowskimi modlitwami i obrzędowością.

Podczas omawiania tych trzech pojęć, przywołane zostały fragmenty Pisma św. z nimi związane, a także inspiracje nimi w kulturze i religii chrześcijańskiej. Analogia wiecznego światła, ner tamid, z centralnego miejsca w synagogach, z wieczną lampką przed tabernakulum w kościołach oraz mezuzy w odrzwiach żydowskich domów z naszymi kropielniczkami, narzuca się sama.

Spotkanie było więc także okazją dostrzeżenia korzeni chrześcijaństwa, jakimi był w oczywisty sposób, judaizm.

Całość uzupełniały fotografie najciekawszych mizrachów i mezuz, oraz historia repliki złotej menory, stojącej na starym mieście w Jerozolimie, a także tej z brązu, usytuowanej przed izraelskim parlamentem, Knesetem. Ofiarowana przez angielskich parlamentarzystów, monumentalna menora jest swoistym zapisem dziejów starożytnego i współczesnego Izraela.

Na koniec wszyscy uczestnicy mogli zabrać ze sobą tekst rulonu do mezuzy – fragmenty biblijnej Księgi Powtórzonego Prawa, w oryginalnym, hebrajskim zapisie. Był to dar potomka mszańskiej rodziny Gellerów, Saula Chapnicka, dla uczestników projektów edukacyjnych naszej Fundacji. Saul ofiarował nam także mezuzę ze swojego pierwszego mieszkania, którą zaprezentowaliśmy uczestnikom spotkania.

Kilka cennych przedmiotów od tego zaprzyjaźnionego potomka, będą prezentowane na kolejnych spotkaniach.

Następne, jakie nas czeka w tym projekcie, poświęcone będzie Torze, a temat zaprezentuje s.dr Katarzyna Kowalska, współprzewodnicząca Polskiej i wiceprzewodnicząca Światowej Rady Chrześcijan i Żydów. Zapraszamy ma nie już 23.05.2025, także do Miejskiej Biblioteki w Mszanie Dolnej.

Spotkanie było transmitowane na kanele FB Sztetl Mszana Dolna, będzie także dostępne na kanale YouTube Fundacji.

Wydarzenie, jak i cały projekt, objęła Honorowym Patronatem Burmistrz Miasta, Agnieszka Orzeł.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury