Europejskie Dni Dziedzictwa w Mszanie Dolnej pod znakiem akrostychów
Co łączy greckie pojęcie, chrześcijański symbol ryby i "szyfry" na macewach zabytkowego cmentarza żydowskiego?
Akcja odkrywania akrostychów na zabytkowych macewach żydowskiej nekropolii w Mszanie Dolnej, mimo wszelkich - głównie atmosferycznych - przeciwności, odbyła się!
Europejskie Dni Dziedzictwa po raz 3. zagościły w naszym mieście. Dedykowaliśmy je w tym roku młodemu odbiorcy, zgodnie z hasłem tegorocznej edycji wydarzenia organizowanego w Polsce przez Narodowy Instytut Dziedzictwa: „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”.
Pragniemy przekazywać troskę o pamięć kolejnym pokoleniom.
Do współpracy w tym przedsięwzięciu zaprosiliśmy grupę ósmoklasistów z Zespołu Placówek Oświatowych, popularnej „dwójki” w Mszanie Dolnej. Jesteśmy zbudowani postawą młodzieży, która pokonała kawał drogi od Rynku, na Zakopiańską, w nie do końca sprzyjających warunkach, a podczas zajęć zachowywała się wzorowo, wykazała zainteresowanie, aktywność i wiedzę. Mamy nadzieję, że uczniowie nieco ją mogli przy okazji też rozwinąć. Zarówno w poznaniu nowego pojęcia, jego zakorzenienia w literaturze, Biblii, historii także chrześcijaństwa, jak praktycznej umiejętności odnajdywania prostych akrostychów na wybranych macewach, utrudnionej przecież odmiennym alfabetem i odwrotnym kierunkiem zapisu.
Przy okazji uczestnicy dowiedzieli się, jak wyglądają hebrajskie litery, dlaczego najmniejsza z nich jest szczególnie ważna i pojawia się nawet w polskich przysłowiach, o ich wartości liczbowej, braku samogłosek, różnym zapisie w zależności od miejsca w słowie (na jednym z nagrobków odczytywaliśmy imię Menachem, z dwoma wersjami mem).
Uczniowie poznali też podstawy symboliki sepulkralnej judaizmu, sposoby wyrażania pamięci o zmarłych, zasady zachowania na żydowskiej nekropolii. Spotkanie zakończyliśmy uczczeniem pamięci pochowanych na cmentarzu Ofiar Zagłady.
A tak dobrze nam się rozmawiało, że pojawiły się i inne tematy, jak przedwojenna wielokulturowość miasta, ewangeliczne odniesienia do kontekstów żydowskich, dzieje mszańskich Sprawiedliwych (jeden z uczniów spontanicznie przytoczył nazwisko ocalonego, które poznał z tablicy im poświęconej, postawionej z naszej inicjatywy w Rynku; jesteśmy pod wrażeniem!).
Poruszyliśmy kwestię znaczenia biblijnych imion i przypowieści, wspomnieliśmy o powiązanych z akrostychami pojęciach (akronimy, chronostychy), podjęliśmy próby słownego tworzenia ad hoc akrostychu z własnego imienia prowadzącej. Niestety, warunki atmosferyczne nie pozwoliły na zaplanowane układanie ich z wydrukowanych hebrajskich liter, a pomysł zapisywania własnych akrostychów przenieśliśmy na pracę własną/domową, a może kolejne warsztaty? Kto wie, może dalibyśmy się zaprosić?
Jeśli inne grupy czy osoby byłyby zainteresowane tą tematyką, warsztaty chętnie powtórzymy; wystarczy się skontaktować.
Dziękujemy Pani Dyrektor Bogumile Cieżak oraz nauczycielkom opiekującym się grupą naszych uczestników, Paniom: Agnieszce Stożek i Sylwii Zapale.
Niewielka Mszana Dolna kolejny raz zaznaczyła swój udział w wydarzeniu o skali europejskiej, które w Polsce firmuje instytucja Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
